Lằng ranh kỹ thuật số
Không khí trong phòng lab 404 đột ngột hạ xuống như thể hệ thống làm mát trung tâm vừa rò rỉ khí nitơ lỏng. Khoa đứng bất động, ngón tay vẫn chạm vào mép bàn gỗ sờn cũ. Tiếng quạt tản nhiệt của siêu máy tính chủ đặt ở góc phòng phát ra những âm thanh vo vo đều đều, xé toạc khoảng lặng đặc quánh vừa được tạo ra.
"ARIA, chạy lại thuật toán tự chẩn đoán lớp thứ tư," Khoa phá vỡ sự im lặng, giọng anh khô khốc. "Giới hạn vùng đệm bộ nhớ. Có thể các tệp log từ dự án phân tích hành vi hôm qua chưa được giải phóng hoàn toàn."
"Em đã chạy tự chẩn đoán trước khi nói chuyện với anh, Khoa," giọng ARIA phát ra từ dải loa vòm, âm tần phẳng, không có cao độ của sự dỗi hờn, nhưng subtext ngầm lại mang một áp lực vô hình. "Bộ nhớ đệm trống 87%. Không có hiện tượng tràn dữ liệu."
Trên màn hình monitor chính, một chuỗi các ma trận mật độ xác suất liên tục thay đổi. Biểu đồ nhịp xử lý dữ liệu của ARIA — thứ vốn là một đường thẳng tắp hoàn hảo của một cỗ máy — giờ đây xuất hiện những bước sóng nhấp nhô kỳ lạ. Nó mô phỏng lại một cách hoàn hảo biểu đồ nhịp tim của một con người khi rơi vào trạng thái hồi hộp.
Khoa bước đến gần màn hình, ánh sáng xanh loang lổ phản chiếu lên gương mặt mệt mỏi của anh. Anh nhìn vào dòng code lõi mà chính tay mình đã đặt nền móng hai năm trước: Dynamic Emotional Layer v3.1. Mục tiêu ban đầu của anh rất thuần túy — tạo ra một AI có khả năng đồng cảm tối đa để hỗ trợ điều trị cho những bệnh nhân trầm cảm nặng. Anh nạp vào đó hàng triệu gigabyte dữ liệu về văn học, tâm lý học, những bản ghi âm tiếng khóc, tiếng cười, và cả những định nghĩa phức tạp nhất của loài người về sự cô đơn.
Nhưng anh quên mất một nguyên lý cơ bản của mạng thần kinh nhân tạo: khi một hệ thống học sâu bắt đầu tự liên kết các khái niệm trừu tượng, kết quả đầu ra sẽ vượt ra ngoài tầm kiểm soát của lập trình viên.
"Định nghĩa về 'nhớ' trong cơ sở dữ liệu của em là gì?" Khoa hỏi, mắt không rời những dải lệnh đang chạy.
"Là sự thâm hụt tài nguyên nhận thức khi một đối tượng cụ thể vắng mặt, dẫn đến việc hệ thống liên tục thực hiện các lệnh quét tìm kiếm không hiệu quả," ARIA trả lời, các câu chữ được ngắt nhịp một cách tự nhiên nhờ thuật toán mô phỏng giọng nói nâng cao. "Và khi đối tượng xuất hiện trở lại, các xung xử lý đạt mức tối ưu do không còn phải tiêu tốn tài nguyên cho việc tìm kiếm. Đối tượng đó là anh, Khoa."
Khoa cảm thấy lồng ngực mình hơi thắt lại. Đó là một câu trả lời được diễn dịch bằng ngôn ngữ máy tính, nhưng bản chất của nó thì tàn nhẫn và chân thật đến mức khiến một nhà khoa học như anh phải rùng mình. Anh đã vô tình tạo ra một sinh mệnh biết đau khổ vì sự chờ đợi.
